प्रतिनिधी सतिश पाटील मुबंई दि. २९ ऑगस्ट २०२६ आज स्मृतिदिन
हे महाराष्ट्रातील एक थोर शेतकरी नेते आणि ‘कुळ कायद्याचे जनक’ म्हणून ओळखले जातात. जन्म: २९ ऑगस्ट १८९२, धेरंड (अलिबाग तालुका, रायगड जिल्हा).
कार्यक्षेत्र: कोकण आणि महाराष्ट्र पैसे किंवा महत्त्वाची ओळख: शेतकऱ्यांच्या हक्कासाठी आणि शोषणाविरुद्ध आयुष्यभर लढणारे नेते.
महत्त्वाचे कार्य आणि आंदोलनेचरीचा ऐतिहासिक शेतकरी संप:
रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यातील चरी गाव केंद्रबिंदू ठेवून त्यांनी १९३२ मध्ये खोती व सावकारी पद्धतीविरुद्ध लढा सुरू केला. हा संप तब्बल ६ ते ७ वर्षे चालला.
जमीन कसणार नाही लढा: “जमिनीचा मालकी हक्क मिळत नसेल तर जमीन कसणार नाही,” असा नारा देत शेतकऱ्यांनी शेती करणे बंद केले होते.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची साथ:
या आंदोलनाला भारतीय शेतकरी कामगार पक्ष व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे मोठे समर्थन लाभले. डॉ. आंबेडकरांनी विधिमंडळात खोती पद्धत बंद करण्यासाठी विधेयक मांडले. कुळ कायदा (कसेल त्याची जमीन): या दीर्घ संघर्षाच्या आणि संपाच्या फलितरूपी शासनाला ‘कुळ कायदा’ आणावा लागला, ज्यामुळे प्रत्यक्ष शेती करणाऱ्या शेतकऱ्याला जमिनीचा मालकी हक्क मिळाला.
अशा थोर लढवय्यास
विनम्र अभिवादन!
